Cứ vào mùa hè và đầu mùa thu, nhiều gia đình có con nhỏ lại lo lắng vì bệnh tay chân miệng bùng phát ở trường mầm non và khu dân cư. Đây là bệnh truyền nhiễm rất dễ lây trong nhóm trẻ dưới năm tuổi. Phần lớn ca bệnh nhẹ và tự khỏi, nhưng một số ít có thể chuyển nặng nhanh nếu không được theo dõi. Hiểu rõ dấu hiệu và cách phòng tránh giúp cha mẹ bình tĩnh chăm sóc con đúng cách.

Tay chân miệng là bệnh gì

Tay chân miệng là bệnh do một nhóm virus đường ruột gây ra, đặc trưng bởi các nốt phỏng nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân và những vết loét trong miệng. Bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ vì hệ miễn dịch chưa hoàn thiện và thói quen vệ sinh chưa tốt. Thời gian ủ bệnh thường khoảng từ ba đến sáu ngày trước khi xuất hiện triệu chứng rõ rệt.

Dấu hiệu nhận biết

  • Sốt nhẹ hoặc sốt cao, trẻ mệt mỏi, biếng ăn
  • Đau họng, chảy nước miếng nhiều
  • Xuất hiện các vết loét nhỏ màu trắng hoặc vàng nhạt, viền đỏ ở trong miệng khiến trẻ đau, quấy khóc khi ăn
  • Nổi các nốt ban đỏ và bóng nước nhỏ ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, đôi khi ở mông và đầu gối
  • Các nốt thường không ngứa nhưng có thể gây đau nhẹ

Cha mẹ cần đặc biệt chú ý các dấu hiệu cảnh báo nặng như sốt cao liên tục khó hạ, giật mình chới với khi ngủ, run tay chân, đi loạng choạng, nôn nhiều hoặc thở mệt.

Nguyên nhân

Bệnh do virus gây ra và lây chủ yếu qua đường tiêu hóa cũng như tiếp xúc trực tiếp. Trẻ có thể nhiễm bệnh khi chạm vào dịch tiết từ mũi họng, nước bọt, dịch từ các nốt phỏng nước hoặc phân của trẻ bệnh, sau đó đưa tay lên miệng. Đồ chơi, mặt bàn, tay nắm cửa dùng chung là những nơi virus dễ bám lại và phát tán trong môi trường tập thể.

Cách phòng tránh

  • Rửa tay cho trẻ và người chăm sóc bằng xà phòng nhiều lần trong ngày, nhất là trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh
  • Vệ sinh, khử khuẩn đồ chơi, sàn nhà, mặt bàn và các bề mặt trẻ hay chạm vào
  • Không cho trẻ dùng chung khăn, cốc, bát đũa, đồ chơi với trẻ khác
  • Tránh cho trẻ tiếp xúc gần với người đang có dấu hiệu mắc bệnh
  • Dạy trẻ thói quen không đưa tay và đồ vật lên miệng
  • Khi trẻ mắc bệnh nên cho nghỉ học và cách ly tại nhà cho đến khi khỏi để tránh lây lan

Khi nào cần gặp bác sĩ

Nếu bệnh nhẹ, trẻ thường hồi phục sau khoảng bảy đến mười ngày chăm sóc tại nhà. Hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi có sốt cao không đáp ứng hạ sốt, giật mình nhiều, run chi, đi đứng không vững, quấy khóc liên tục, nôn ói nhiều, thở nhanh hay tím tái. Đây có thể là dấu hiệu biến chứng cần can thiệp sớm.

Khuyến cáo: Nội dung trên chỉ mang tính tham khảo và không thay thế cho thăm khám, chẩn đoán hay điều trị của bác sĩ. Khi trẻ có dấu hiệu nặng, gia đình cần đưa trẻ đến cơ sở y tế kịp thời. Không tự ý dùng thuốc cho trẻ khi chưa có chỉ định chuyên môn.