Mỗi khi mùa mưa về, sốt xuất huyết lại trở thành nỗi lo quen thuộc của nhiều gia đình Việt Nam. Đây là căn bệnh có thể gặp ở cả trẻ em lẫn người lớn, đa số trường hợp hồi phục tốt nhưng một số ít có thể chuyển nặng nhanh nếu không được theo dõi sát. Bài viết dưới đây giúp bạn nắm những kiến thức cơ bản để nhận biết sớm và chăm sóc đúng cách.

Sốt xuất huyết là gì?

Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm do một loại vi-rút gây ra, lây qua vết đốt của muỗi vằn (muỗi Aedes) mang mầm bệnh. Muỗi thường hoạt động mạnh vào sáng sớm và chiều tối, sinh sản ở những nơi đọng nước sạch quanh nhà. Vì lây qua muỗi nên bệnh dễ bùng phát thành dịch trong cộng đồng, nhất là vào những tháng mưa nhiều và độ ẩm cao.

Triệu chứng thường gặp

Bệnh thường khởi phát đột ngột và kéo dài khoảng từ vài ngày đến một tuần. Những biểu hiện hay gặp gồm:

  • Sốt cao đột ngột, có thể lên đến 39-40 độ C
  • Đau đầu nhiều, đau sau hốc mắt
  • Đau nhức cơ, khớp và mỏi người
  • Mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn
  • Phát ban hoặc nổi mẩn đỏ trên da
  • Đôi khi có chảy máu cam hoặc chảy máu chân răng nhẹ

Nguyên nhân

Nguyên nhân trực tiếp là vi-rút lây truyền khi muỗi vằn nhiễm bệnh đốt người. Khi muỗi đốt một người đang mang vi-rút rồi đốt sang người khác, mầm bệnh được truyền đi. Vì vậy nơi nào có nhiều muỗi và nhiều ổ nước đọng, nguy cơ lây lan càng cao. Một người có thể mắc sốt xuất huyết nhiều lần trong đời do có nhiều tuýp vi-rút khác nhau.

Cách phòng ngừa và chăm sóc

Cách hiệu quả nhất vẫn là cắt đứt nơi sinh sản của muỗi và tránh bị muỗi đốt:

  • Đậy kín các dụng cụ chứa nước, thay nước bình hoa, lọ cây thủy sinh thường xuyên
  • Úp ngược xô chậu, lật úp vật dụng có thể đọng nước khi không dùng
  • Loại bỏ rác thải, vỏ chai, lốp xe cũ quanh nhà
  • Ngủ màn kể cả ban ngày, dùng kem hoặc xịt chống muỗi
  • Mặc quần áo dài tay khi ở khu vực nhiều muỗi
  • Khi sốt, nên nghỉ ngơi, uống nhiều nước, ăn thức ăn dễ tiêu và theo dõi nhiệt độ

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Giai đoạn nguy hiểm thường rơi vào khoảng ngày thứ ba đến ngày thứ bảy, đôi khi xuất hiện ngay khi cơn sốt vừa giảm. Hãy đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay khi thấy: đau bụng dữ dội hoặc đau liên tục, nôn nhiều, chảy máu mũi hay chân răng, đi ngoài phân đen, vật vã hoặc li bì, tay chân lạnh, tiểu ít hơn bình thường. Đây là những dấu hiệu cảnh báo bệnh có thể đang chuyển nặng và cần được xử trí kịp thời.

Khuyến cáo: Bài viết chỉ mang tính tham khảo, cung cấp kiến thức chung và không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị của bác sĩ. Khi nghi ngờ mắc sốt xuất huyết hoặc xuất hiện bất kỳ dấu hiệu cảnh báo nào, bạn hãy đến cơ sở y tế để được thăm khám. Không tự ý dùng thuốc khi chưa có chỉ định chuyên môn.