Mỗi ngày có vô số tài khoản trên mạng bị hack chỉ vì mật khẩu quá đơn giản hoặc bị dùng đi dùng lại ở nhiều nơi khác nhau. Mất tài khoản Facebook, Gmail hay ứng dụng ngân hàng không chỉ phiền toái mà còn có thể khiến bạn mất tiền và bị kẻ xấu mạo danh lừa người thân. Tin tốt là chỉ với một mật khẩu mạnh kết hợp vài bước bảo mật đơn giản, bạn đã có thể chặn đứng phần lớn các vụ chiếm đoạt tài khoản. Bài viết này hướng dẫn bạn tự bảo vệ mình một cách dễ làm.
Thế nào là một mật khẩu mạnh?
- Dài ít nhất mười hai ký tự, càng dài thì càng khó bị dò ra
- Kết hợp đủ chữ in hoa, chữ thường, chữ số và ký tự đặc biệt
- Không chứa tên, ngày sinh hay số điện thoại của chính bạn
- Không dùng những dãy quá dễ đoán như 123456 hay chữ password
Một mẹo hay để vừa mạnh vừa dễ nhớ là bạn ghép vài từ ngẫu nhiên không liên quan thành một câu, ví dụ ghép tên một con vật với một món ăn và một con số bất kỳ. Câu càng vô lý và buồn cười thì càng khó đoán mà bạn lại càng dễ nhớ trong đầu.
Bước 1: Mỗi tài khoản một mật khẩu riêng
Bạn đừng bao giờ dùng chung một mật khẩu cho nhiều tài khoản khác nhau. Lý do là nếu một nơi bị lộ, kẻ gian sẽ lập tức đem mật khẩu đó đi thử ở mọi nơi khác mà bạn đăng ký. Đặc biệt, tài khoản email và ứng dụng ngân hàng là quan trọng nhất nên cần mật khẩu riêng biệt và mạnh nhất, vì email thường là chìa khóa để khôi phục mọi tài khoản còn lại.
Bước 2: Bật xác thực hai lớp
- Vào phần Bảo mật trong cài đặt của tài khoản bạn muốn bảo vệ
- Tìm mục Xác thực hai yếu tố hoặc bảo mật hai lớp
- Chọn cách nhận mã qua tin nhắn điện thoại hoặc qua ứng dụng xác thực
- Làm theo các bước hướng dẫn trên màn hình để hoàn tất
Với xác thực hai lớp được bật lên, dù kẻ gian có biết được mật khẩu của bạn thì chúng vẫn không thể đăng nhập vào được, vì còn thiếu mã xác minh được gửi về điện thoại của riêng bạn.
Mật khẩu là chìa khóa ngôi nhà của bạn trên mạng. Đừng đưa chìa cho ai và đừng dùng một chìa cho mọi cánh cửa.
Bước 3: Dùng trình quản lý mật khẩu
Bắt bộ não phải nhớ hàng chục mật khẩu khác nhau là điều gần như bất khả thi với hầu hết mọi người. Các trình quản lý mật khẩu như Google Password Manager hay những ứng dụng chuyên dụng sẽ tự động tạo ra và lưu giữ mật khẩu mạnh giúp bạn một cách an toàn. Khi đó bạn chỉ cần nhớ duy nhất một mật khẩu chính để mở kho là đủ.
Lưu ý để tránh bị lừa
- Không nhập mật khẩu vào các đường link lạ gửi qua tin nhắn hay email
- Không đọc mã OTP cho bất kỳ ai gọi điện tới, kể cả người tự xưng nhân viên
- Đổi mật khẩu ngay lập tức nếu bạn nghi ngờ nó đã bị lộ ra ngoài
- Đọc kỹ các email cảnh báo có đăng nhập lạ để phản ứng kịp thời
Tên các mục cài đặt có thể khác nhau tùy theo từng dịch vụ và phiên bản ứng dụng bạn đang dùng. Nếu không thấy đúng như trong bài mô tả, bạn hãy tìm mục có tên tương tự nằm trong phần Bảo mật.